กองกัญชาทางการแพทย์ กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก

Division of Medical Cannabis

อัพเดทแผนการดำเนินงานกองกัญชาทางการแพทย์ภายใต้กฎกระทรวงฯ 2569

กฎกระทรวงการอนุญาตให้ศึกษาวิจัย หรือส่งออกสมุนไพรควบคุมหรือจำหน่าย หรือแปรรูปสมุนไพรควบคุมเพื่อการค้า (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2569

เพื่อให้การดำเนินการเป็นไปตามใหม่เป็นไปอย่างราบรื่น กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือกได้ดำเนินการเตรียมความพร้อมในด้านต่าง ๆ ดังนี้:

  1. ด้านกฎหมายและบุคลากรเจ้าหน้าที่
  • การแต่งตั้งพนักงานเจ้าหน้าที่: การประกาศแต่งตั้งพนักงานเจ้าหน้าที่ ฉบับที่ 2 เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการกำกับดูแลให้เป็นไปตามกฎหมาย
  • การเสริมสร้างองค์ความรู้: จัดประชุมชี้แจงแนวทางแก่ สสจ., ผอ.รพ. และบุคลากรทางการแพทย์ผ่านระบบ Zoom Meeting เพื่อสร้างความเข้าใจที่ตรงกันทั่วประเทศ
  1. ด้านเทคโนโลยีและการกำกับดูแล 
  • ระบบ GIS Cannabis Shop: จัดทำระบบฐานข้อมูลภูมิสารสนเทศ (GIS) เพื่อปักหมุดพิกัดร้านกัญชา ช่วยให้ประชาชนและเจ้าหน้าที่ตรวจสอบความถูกต้องได้ทันที
  • ความร่วมมือกับ Traffy Fondue: เตรียมความพร้อมในการรับเรื่องร้องเรียนและประสานงานผ่านแพลตฟอร์ม Traffy Fondue เพื่อความรวดเร็วในการแก้ไขปัญหา
  1. ด้านมาตรฐานสถานประกอบการ 
  • แนวทางการยกระดับมาตรฐาน: กำหนดให้สถานประกอบการต้องมีผู้ปฏิบัติงานที่ผ่านการอบรมจากกรมฯ อย่างน้อย 1 คน เพื่อควบคุมคุณภาพการบริการ
  • ชี้แจงเครือข่ายสุขภาพ: สถานประกอบการต้องได้รับอนุญาตให้เป็นสถานพยาบาล ร้านขายยา หรือสถานที่ผลิตผลิตภัณฑ์สมุนไพรที่ได้มาตรฐานตามเงื่อนไขใหม่
  1. ด้านการสื่อสารและสร้างความเข้าใจ
  • ช่องทางหมอพร้อม: ประสานความร่วมมือกับ สสส. เพื่อผลิตสื่อประชาสัมพันธ์ความรู้เรื่องกัญชาทางการแพทย์ผ่านแพลตฟอร์มหมอพร้อม
  • การสื่อสารระดับสากล: จัดเตรียมข้อมูล Q&A ฉบับภาษาอังกฤษ เพื่อสื่อสารแนวทางกฎหมายใหม่ให้แก่สื่อต่างประเทศและนักท่องเที่ยว

การแต่งตั้งพนักงานเจ้าหน้าที่ มีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 14 มีนาคม 2569 เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการปฏิบัติงานของพนักงานเจ้าหน้าที่ให้ครอบคลุมและรวดเร็วยิ่งขึ้น โดยมีการขยายขอบเขตผู้รับผิดชอบในระดับพื้นที่ ดังนี้:

  • ระดับภูมิภาค: แต่งตั้งครอบคลุมตั้งแต่ ผู้ว่าราชการจังหวัด, นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัด (นพ.สสจ.), นายอำเภอ ไปจนถึงผู้อำนวยการโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.)
  • พื้นที่กรุงเทพมหานคร: มอบหมายอำนาจให้ ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร, ผู้อำนวยการเขต, ผู้อำนวยการสำนักการแพทย์ และผู้อำนวยการสำนักอนามัย เป็นพนักงานเจ้าหน้าที่
  • พื้นที่เมืองพัทยา: แต่งตั้ง นายกเมืองพัทยา, ปลัดเมืองพัทยา และผู้อำนวยการสำนักสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม เพื่อกำดูแลในเขตพื้นที่เมืองพัทยาโดยเฉพาะ
  • กลุ่มวิชาชีพ: รวมถึง แพทย์, แพทย์แผนไทย, เภสัชกร, นิติกร และนักวิชาการสาธารณสุข ที่ได้รับมอบหมายในสังกัดต่างๆ
การประชุมชี้แจงแนวทางการบังคับใช้กฎหมาย ตามประกาศแต่งตั้งพนักงานเจ้าหน้าที่ฉบับใหม่

เมื่อวันที่ 25 มีนาคม 2569 กองกัญชาทางการแพทย์ได้จัดประชุมสำคัญเพื่อสร้างความเข้าใจในการปฏิบัติงาน โดยมี นพ.เทวัญ ธานีรัตน์ รองอธิบดีกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก เป็นประธานในพิธีเปิดและชี้แจงแนวทาง

สาระสำคัญของการประชุม:

  • การสร้างความเข้าใจในระดับนโยบาย: ประชุมชี้แจงผ่านระบบ Zoom Meeting ให้แก่ สาธารณสุขจังหวัด (สสจ.), ผู้อำนวยการโรงพยาบาล และบุคลากรทางการแพทย์ทั่วประเทศ
  • การบังคับใช้กฎหมายใหม่: เน้นย้ำแนวทางการปฏิบัติงานตาม ประกาศการแต่งตั้งพนักงานเจ้าหน้าที่ ฉบับที่ ๒ ที่เพิ่งมีการประกาศในราชกิจจานุเบกษา
  • การเตรียมความพร้อมในพื้นที่: หารือแนวทางปฏิบัติหลังการประกาศกฎกระทรวงฯ เพื่อยกระดับมาตรฐานกัญชาทางการแพทย์ให้เป็นไปในทิศทางเดียวกันทั่วประเทศ
ระบบ Medical Cannabis GIS (MC-GIS): ยกระดับการกำกับดูแลด้วยเทคโนโลยีปักหมุด

กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก เตรียมเปิดตัวระบบ MC-GIS เพื่อปักหมุดร้านจำหน่ายสมุนไพรควบคุม (กัญชา) ทั่วประเทศ เพื่อมุ่งเน้นความโปร่งใสและสร้างความมั่นใจในการเข้าถึงกัญชาทางการแพทย์อย่างปลอดภัย

ฟีเจอร์สำคัญของระบบ MC-GIS:

  • ตรวจสอบสถานะสถานประกอบการ: แสดงพิกัดร้านที่มีใบอนุญาตจำหน่ายและแปรรูปที่ถูกต้องตามกฎหมาย และมีการเปิดกิจการอยู่จริง
  • ความปลอดภัยของประชาชน: ประชาชนสามารถเช็กพิกัดร้านที่ถูกกฎหมายผ่านระบบออนไลน์ได้ทันที เพื่อความมั่นใจในการเข้าถึงกัญชาทางการแพทย์
  • การกำกับดูแลเชิงรุก: ช่วยให้พนักงานเจ้าหน้าที่สามารถติดตามและควบคุมสถานประกอบการให้ปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
  • ฐานข้อมูลผู้ประกอบการ: ปัจจุบันมีสถานประกอบการที่ดำเนินกิจการอย่างถูกต้องและอยู่ในระบบรวมทั้งสิ้น ๑๑,๓๘๖ แห่ง ทั่วประเทศ

📢 สถานะปัจจุบัน: ขณะนี้ระบบ MC-GIS อยู่ในระหว่างขั้นตอนสุดท้ายของการพัฒนาและทดสอบระบบ คาดว่าจะพร้อมเปิดให้ประชาชนและพนักงานเจ้าหน้าที่ใช้งานอย่างเป็นทางการในเร็ว ๆ นี้

ยกระดับมาตรการเฝ้าระวัง: เตรียมผนึกกำลัง สวทช. นำระบบ Traffy Fondue มาใช้เชิงรุก

กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก เตรียมจับมือกับ สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) เพื่อนำแพลตฟอร์ม Traffy Fondue มาใช้เป็นเครื่องมือให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการกำกับดูแลร้านจำหน่ายกัญชาทั่วประเทศ

ทำไมต้องเป็น Traffy Fondue?

  • รับแจ้งเบาะแสแบบ Real-time: ประชาชนสามารถแจ้งกรณีพบร้านกัญชาที่กระทำผิดกฎหมาย เช่น การสูบในสถานประกอบการ หรือการจำหน่ายให้บุคคลอายุต่ำกว่า ๒๐ ปี ได้อย่างสะดวกและรวดเร็ว
  • ประสานงานพนักงานเจ้าหน้าที่: ข้อมูลจะถูกส่งต่อให้พนักงานเจ้าหน้าที่ที่ได้รับแต่งตั้งใหม่ (สาธารณสุข, ปกครอง, ตำรวจ, เจ้าหน้าที่ กทม. และพัทยา) เข้าตรวจสอบพื้นที่ปัญหาได้ทันที
  • สถิติการกำกับดูแล: จากการลงพื้นที่ตรวจสอบในเขตกทม. และปริมณฑลกว่า ๒,๑๒๘ แห่ง พบการกระทำผิดและพักใช้ใบอนุญาตไปแล้วกว่า ๑,๐๖๘ แห่ง การนำระบบนี้มาใช้จะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการบังคับใช้กฎหมายได้มากกว่าเดิม

สถานะปัจจุบัน: อยู่ระหว่างการประสานงานรายละเอียดทางเทคนิคกับ สวทช. เพื่อบูรณาการฐานข้อมูลร่วมกับสำนักงานเขต ๕๐ เขต ของ กทม. และพื้นที่จังหวัดต่างๆ คาดว่าจะเปิดระบบให้ใช้งานได้ในเร็วๆ นี้

🩺 การยกระดับมาตรฐานกัญชาทางการแพทย์: แปลงปลูก โรงงาน และสถานให้บริการกัญชาทางการแพทย์

🌱 มาตรฐานแปลงปลูก

ยกระดับจากการจดแจ้งทั่วไปสู่การอนุญาตเพื่อการค้าเชิงอุตสาหกรรมยา

  • เป้าหมาย: เป็นแหล่งวัตถุดิบที่มีคุณภาพสำหรับอุตสาหกรรมผลิตยาและผลิตภัณฑ์สมุนไพร
  • เงื่อนไขสำคัญ: ต้องมีระบบความปลอดภัยป้องกันการรั่วไหล มีแผนการจัดการสิ่งแวดล้อมเพื่อไม่ให้กระทบชุมชน และห้ามจำหน่ายปลีกแก่บุคคลทั่วไปโดยตรง
  • 📖 อ่านรายละเอียดแนวทางการเพาะปลูกมาตรฐานทางการแพทย์

🏭 มาตรฐานโรงงานผลิต สกัด และผลิตภัณฑ์สมุนไพร

การผลิตสารสกัดต้องเป็นไปตามมาตรฐานการผลิตที่ดี (GMP) ตามประเภทของผลิตภัณฑ์

🏥 มาตรฐานสถานให้บริการกัญชาทางการแพทย์

จำกัดการให้บริการเฉพาะสถานประกอบการ 4 ประเภทที่มีใบอนุญาตวิชาชีพเฉพาะทางเท่านั้น เพื่อให้การรักษาเป็นไปตามหลักวิชาการแพทย์

  • ประเภทที่อนุญาต: ได้แก่ สถานพยาบาล/คลินิก, ร้านขายยาแผนปัจจุบัน, ร้านขายผลิตภัณฑ์สมุนไพร และสถานที่ปฏิบัติงานของหมอพื้นบ้าน
  • การสั่งจ่าย: ต้องกระทำผ่าน “ใบสั่งจ่ายสมุนไพรควบคุม” (แบบ ภ.ท. 33) โดยผู้ประกอบวิชาชีพที่ได้รับอนุญาตเท่านั้น
  • 📖 อ่านรายละเอียดมาตรฐานสำหรับร้านค้าและสถานพยาบาล
📢 เตรียมความพร้อม: ประชุมเครือข่ายสุขภาพสู่มาตรฐานกัญชาทางการแพทย์ใหม่

กองกัญชาทางการแพทย์ เตรียมจัดการประชุมครั้งสำคัญเพื่อชี้แจงแนวทางการดำเนินงานภายใต้กฎกระทรวงฉบับใหม่ พ.ศ. 2569 โดยมีวัตถุประสงค์หลักในการยกระดับมาตรฐานสถานประกอบการตลอดห่วงโซ่อุปทานให้เป็นไปเพื่อประโยชน์ทางการแพทย์และสุขภาพอย่างแท้จริง

เนื้อหาสำคัญสำหรับการเปลี่ยนผ่านสู่มาตรฐานใหม่:

  • 🌱 กลุ่มผู้เพาะปลูก (แปลงปลูก): มุ่งเน้นการปลูกที่มาตรฐานกัญชาทางการแพทย์ มีผู้ปฏิบัติงานที่ผ่านการอบรมประจำแปลงปลูก และห้ามจำหน่ายช่อดอกโดยตรงแก่ประชาชนทั่วไป
  • 🏭 กลุ่มโรงงานผลิตและสกัด: ยกระดับการควบคุมสารสกัดตามมาตรฐานสากล โดยโรงงานต้องผ่านการรับรองมาตรฐานการผลิตที่ดี เช่น PIC/S GMP สำหรับผลิตยา หรือ Herbal GMP สำหรับผลิตภัณฑ์สมุนไพร และต้องมีระบบตรวจสอบย้อนกลับที่เข้มงวด
  • 🏥 กลุ่มสถานให้บริการกัญชาฯ: จำกัดการให้บริการเฉพาะสถานประกอบการ ๔ ประเภทหลัก ได้แก่ สถานพยาบาล/คลินิก, ร้านขายยา, ร้านขายผลิตภัณฑ์สมุนไพร และสถานปฏิบัติงานของหมอพื้นบ้าน โดยการสั่งจ่ายช่อดอกกัญชาต้องกระทำผ่านใบสั่งจ่าย (แบบ ภ.ท. 33) จากผู้ประกอบวิชาชีพเท่านั้น

รูปแบบและกำหนดการสื่อสาร: การประชุมจะดำเนินการในรูปแบบ Hybrid Event (On-site และ Facebook Live สำหรับเครือข่ายทั่วประเทศ) ซึ่งจะเกิดขึ้นทันที หลังจากกฎกระทรวงฯ มีผลบังคับใช้เป็นกฎหมาย” เพื่อสร้างความเข้าใจที่ตรงกันในการบังคับใช้กฎหมายและระเบียบปฏิบัติใหม่ทั่วประเทศ

.

📢 ขยายช่องทางการสื่อสาร: ผนึกกำลังภาคีเครือข่ายส่งต่อความรู้สู่ประชาชน

กองกัญชาทางการแพทย์ ได้บูรณาการความร่วมมือเชิงรุกร่วมกับ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) เพื่อผลิตและเผยแพร่สื่อประชาสัมพันธ์ที่ถูกต้อง แม่นยำ และเข้าใจง่าย เกี่ยวกับกัญชาทางการแพทย์และสุขภาพ

ช่องทางการสื่อสารใหม่ที่เข้าถึงคุณมากขึ้น:

  • แพลตฟอร์ม “หมอพร้อม”: หารือเนื้อหาเพื่อผลิตสื่อประชาสัมพันธ์ความรู้เรื่องกัญชาทางการแพทย์ลงในระบบ “หมอพร้อม” เพื่อให้ข้อมูลส่งตรงถึงมือประชาชนทั่วประเทศ
  • เครือข่ายสื่อ สสส.: ผลิตสื่อในรูปแบบ Multimedia (อินโฟกราฟิก, วิดีโอสั้น) เพื่อกระจายความรู้ผ่านเครือข่ายสร้างเสริมสุขภาพ
  • เป้าหมายสำคัญ: เพื่อให้ประชาชน นักท่องเที่ยว และสื่อมวลชน ได้เข้าถึงข้อมูลการใช้กัญชาที่ปลอดภัย ถูกต้องตามกฎหมาย และสอดคล้องกับนโยบายกัญชาทางการแพทย์อย่างแท้จริง

สถานะการดำเนินงาน: ปัจจุบันอยู่ในขั้นตอนการหารือเนื้อหาและเริ่มกระบวนการผลิตสื่อร่วมกับทีม สสส. เพื่อเตรียมเผยแพร่ในแพลตฟอร์มดิจิทัลเร็ว ๆ นี้

🌐 ศูนย์ข้อมูลข่าวสาร (Q&A) และการสื่อสารระดับสากล

เพื่อให้เกิดความเข้าใจที่ชัดเจนในข้อกฎหมายและระเบียบปฏิบัติใหม่ กองกัญชาทางการแพทย์ได้จัดทำคลังความรู้เพื่อตอบข้อสงสัยให้แก่ผู้ประกอบการและประชาชนในทุกระดับ ดังนี้:

  • ศูนย์รวมคำถามที่พบบ่อย (Q&A): ทีมงานได้รวบรวมและวิเคราะห์ประเด็นข้อสงสัยจากการลงพื้นที่และการประชุมชี้แจง มาจัดทำเป็นฐานข้อมูล Q&A ที่ครอบคลุมทุกมิติ 📖 สามารถเข้าชมคลังความรู้และ FAQ ฉบับภาษาไทยได้ที่นี่
  • การสื่อสารระดับสากล: เราให้ความสำคัญกับการสื่อสารข้อมูลที่ถูกต้องไปยังสื่อต่างประเทศและกลุ่มนักท่องเที่ยว โดยได้จัดเตรียม ข้อมูล Q&A ฉบับภาษาอังกฤษ เพื่ออธิบายแนวทางตามกฎกระทรวงใหม่
  • คู่มือสำหรับนักเดินทาง: มุ่งเน้นการให้ข้อมูลเรื่องข้อจำกัดทางกฎหมาย สิ่งที่ทำได้และไม่ได้ (Dos & Don’ts) เพื่อให้การใช้ประโยชน์จากกัญชาทางการแพทย์ในประเทศไทยเป็นไปอย่างถูกต้องตามมาตรฐานสากล
  • การสนับสนุนข้อมูลสื่อมวลชน: จัดเตรียมชุดข้อมูล ภาษาอังกฤษ เพื่ออำนวยความสะดวกแก่ผู้สื่อข่าวต่างประเทศในการนำเสนอข่าวนโยบายกัญชาของไทยอย่างถูกต้อง

📅 สถานะปัจจุบัน: ข้อมูล Q&A ภาษาไทยเปิดให้บริการแล้ว และขณะนี้อยู่ระหว่างการปรับปรุงข้อมูลฉบับภาษาอังกฤษให้สมบูรณ์ที่สุด เพื่อเตรียมเผยแพร่ในเร็ว ๆ นี้

🎓 ยกระดับบุคลากรวิชาชีพ: เรียนรู้ผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ DTAM MOOC

กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก มุ่งพัฒนาศักยภาพผู้ปฏิบัติงานประจำสถานที่ให้บริการกัญชาทางการแพทย์ เพื่อสร้างมาตรฐานใหม่ให้อุตสาหกรรมมีความปลอดภัยและยั่งยืน

จุดเด่นของหลักสูตรการอบรม:

  • เรียนฟรีทุกที่ทุกเวลา: ประชาชนและผู้ประกอบการสามารถเข้าเรียนออนไลน์ได้ฟรีผ่านระบบ DTAM MOOC เพื่อเตรียมความพร้อมสู่การเป็นผู้ปฏิบัติงานที่มีคุณภาพ
  • เนื้อหาครอบคลุม 3 หมวดวิชา: เน้นหนักทั้งด้านกฎหมายและจริยธรรม, ความรู้พื้นฐานพืชกัญชาและการใช้ตามใบสั่งจ่าย, รวมถึงการบริหารจัดการคลังและการเก็บรักษาอย่างถูกวิธี
  • มาตรฐานการรับรอง: ผู้ที่สอบผ่านจะได้รับใบประกาศนียบัตร เพื่อใช้เป็นหลักฐานประกอบการปฏิบัติงานประจำสถานที่ให้บริการ ซึ่งในอนาคตกำหนดให้ต้องมีผู้ผ่านการอบรมอย่างน้อย 1 คน ประจำตลอดเวลาทำการ
  • ความสำเร็จที่จับต้องได้: ปัจจุบันมีผู้ลงทะเบียนแล้วกว่า 3,233 ราย โดยมีผู้สอบผ่านหลักสูตรสูงถึง 80.42% หรือประมาณ 2,602 ราย

🚀 เริ่มต้นการเรียนรู้ได้แล้ววันนี้ที่: https://mooc.dtam.moph.go.th/

🚀 โครงการ “ปัญญ์-พัฒน์”: ต่อยอดธุรกิจกัญชา กัญชง และกระท่อม สู่ระดับสากล

กองกัญชาทางการแพทย์มีบทบาทในการขับเคลื่อนนโยบายและกฎหมายให้ไปเป็นในทิศทางที่ปลอดภัย และมีประสิทธิภาพสูงสุดจากการใช้กัญชา การยกระดับมาตรฐานกัญชาทั้งด้านการปลูก และการผลิต รวมไปถึงการถ่ายถอดองค์ความรู้เพื่อพัฒนาบุคลากร สนับสนุนงานวิจัย และเศรษฐกิจ เพื่อส่งเสริมการใช้กัญชาทางการแพทย์ การสร้างเครือข่ายความร่วมมือกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้ดำเนินงานได้อย่างมีประสิทธิภาพและเกิดประประโยชน์สูงสุดต่อประชาชน จึงได้เปิดหลักสูตรอบรมปัญญ์พัฒน์ ด้านการพัฒนาผู้ประกอบการกัญชาทางการแพทย์ มีกลุ่มเป้าหมาย คือ ผู้ประกอบการ ต้นน้ำ กลางน้ำ ปลายน้ำ มี 12 ครั้ง รวม 72 ชั่วโมง

มีเนื้อหาการอบรม 4 Module ครอบคลุมทั้งต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำ ดังนี้คือ

1.พื้นฐานธุรกิจ และกลยุทธ์ธุรกิจ(Business Foundation & Core Strategy)
2.การลงทุน การเงิน การตลาด และการบริหารจัดการธุรกิจ (Investment Finance Marketing, Sales & Operations)
3.มาตรฐานและการพัฒนาผลิตภัณฑ์ (Standard & Product Development)
4.ช่องการขยาย และการเติบโตของธุรกิจ (Business Growth)

กิจกรรมในหลักสูตร คือ

  1. บรรยายให้ความรู้
  2. เวทีพูดคุยแลกเปลี่ยนข้อมูลและประสบการณ์กับผู้เชี่ยวชาญ
  3. ศึกษาดูงานในสถานที่จริง

📢สถานะปัจจุบัน: ขณะนี้โครงการอยู่ในขั้นตอน “คัดเลือกผู้เข้าร่วมอบรม” จากผู้สมัครทั้งหมด ในหลักสูตร 121 ท่าน  และรอประกาศผู้ที่มีคุณสมบัติครบถ้วนและพร้อมจะเติบโตไปพร้อมๆกัน ในวันที่10 เมษายน 2569 นี้

Tiktok