หลังกฎกระทรวงใหม่ออก สารสกัดกัญชาทางการแพทย์ถือเป็นยาเสพติดให้โทษประเภท 5 ต้องมีใบรับรองแพทย์ประกอบด้วย

เมื่อมีอาการแพ้กัญชา จะมีอาการเจ็บหน้าอก หัวใจเต้นผิดจังหวะ หายใจไม่ออก เหงื่อแตก ผื่นขึ้น อาจถึงขั้นหมดสติ

          วิธีแก้ไขเบื้องต้น

                   – ดื่มน้ำและพักผ่อน อาการจะค่อยๆดีขึ้นใน 1-2 ชั่วโมง

                   – แจ้งคนรอบข้าง เช่นเพื่อนหรือญาติใกล้ตัวทันที

                   – ห้ามขับรถเอง ควรให้คนอื่นพาไปโรงพยาบาล หรือโทร 1669

การวิจัยช่อดอกกัญชา ต้องขออนุญาตศึกษาวิจัย โดยยื่นเรื่องที่กรมการแพทย์แผนไทยฯ (สำหรับกทม.) หรือสสจ. (สำหรับต่างจังหวัด) การวิจัยส่วนอื่นๆของกัญชาสามารถทำได้เลยโดยไม่ต้องขออนุญาต

มีความปลอดภัยยาที่มีส่วนผสมของช่อดอกที่สั่งโดยผู้ประกอบวิชาชีพ (ใบสั่งยา ภ.ท. 33) จะมีการควบคุมปริมาณและขนาดใช้ที่เหมาะสมกับโรค ลดความเสี่ยงจากผลข้างเคียงและการใช้เกินขนาด

การสูบในที่สาธารณะผิด พ.ร.บ.การสาธารณสุข มีโทษจำคุกไม่เกิน 1 เดือน หรือปรับไม่เกิน 2,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และหากครอบครองในปริมาณมากจนมีพฤติการณ์ส่อไปในทางจำหน่ายโดยไม่มีใบอนุญาต จะมีความผิดทางอาญา

ท่านสามารถแจ้งเบาะแสหรือส่งข้อมูลร้องเรียนไปยัง “พนักงานเจ้าหน้าที่” ที่ได้รับการแต่งตั้งตามกฎหมาย

พื้นที่กรุงเทพมหานคร: สามารถแจ้งได้ที่ กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก รวมถึงเจ้าหน้าที่รัฐในสังกัดกรุงเทพมหานคร เช่น ผู้อำนวยการเขต หรือผู้อำนวยการสำนักอนามัย

พื้นที่ต่างจังหวัด: สามารถแจ้งได้ที่ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัด (สสจ.) ในจังหวัดนั้นๆ หรือเจ้าหน้าที่รัฐส่วนภูมิภาค เช่น ผู้ว่าราชการจังหวัด, นายอำเภอ, ปลัดอำเภอ หรือสาธารณสุขอำเภอ

เจ้าหน้าที่ตำรวจ: สามารถแจ้งข้าราชการสำนักงานตำรวจแห่งชาติในท้องที่ เพื่อให้เข้าตรวจสอบการกระทำความผิดได้โดยตรง

องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น: แจ้งผ่านเจ้าหน้าที่องค์การบริหารส่วนท้องถิ่น หรือเจ้าหน้าที่ในสังกัดเมืองพัทยา (สำหรับพื้นที่พัทยา)

นิติบุคคลไม่มีอำนาจในการตรวจค้นห้องส่วนบุคคลโดยพละการ เว้นแต่มีเหตุฉุกเฉินตามกฎหมายแพ่ง หรือได้รับความร่วมมือจากเจ้าของห้อง แนะนำให้แจ้งเจ้าหน้าที่ตำรวจหรือเจ้าพนักงานท้องถิ่นที่มีอำนาจตาม พ.ร.บ.การสาธารณสุข เข้าดำเนินการตรวจพิสูจน์เหตุรำคาญ

พืชกัญชาสามารถใช้เปลือก ลำต้น เส้นใย กิ่งก้าน รากและใบซึ่งไม่มียอดหรือช่อดอกติดมาด้วย มาประกอบอาหารได้

ไม่ต้องขออนุญาต ไม่ว่าจะจำนวนเท่าไร (แต่กรณีผู้ปลูกจะทำการขายช่อดอกกัญชาต้องขออนุญาตจำหน่ายหรือแปรรูปก่อนการจำหน่าย)

สูบได้ในกรณีใช้เพื่อการรักษาในสถานพยาบาลภาครัฐและเอกชนที่ได้รับอนุญาตและจัดสถานที่สำหรับสูบไว้ สามารถสูบในพื้นที่ส่วนตัวโดยจะต้องไม่ก่อความเดือดร้อนรำคาญแก่ผู้อื่นซึ่งตามกฎหมายกำหนดให้สามารถรับช่อดอกกัญชาเพื่อการรักษาได้ไม่เกิน 30 กรัม/เดือน และควรพกใบรับรองแพทย์หรือสำเนาใบสั่งจ่าย (ใบภ.ท.33) ติดตัวไว้และพกพาในปริมาณที่แพทย์กำหนดเพื่อแสดงเจตนาในการรักษาโรค

ไม่มีกำหนดเรื่องปริมาณการรับประทานใบกัญชา (ในใบกัญชามีสาร THC ต่ำมาก) แต่ไม่แนะนำให้บริโภคเป็นประจำในปริมาณมาก (ถ้านำไปใส่ในอาหาร หากเป็นใบสด ไม่เกินกว่า 5-8 ใบ/วัน และไม่ควรบริโภคใบกัญชาแก่หรือแห้ง รวมถึงไม่รับประทานยอดใบใกล้ช่อดอก)

ได้ ใบกัญชา (ที่ไม่มีช่อดอกติด) ไม่ถือเป็นสมุนไพรควบคุมตามประกาศกระทรวงฯ แต่การนำไปทำเป็นผลิตภัณฑ์ (เช่น ชาใบกัญชา หรืออาหารเสริม) จะต้องถูกควบคุมโดยมาตรฐานของ อย. และ พ.ร.บ. อาหาร

ต้องมีระบบกำจัดกลิ่นและควันที่มีประสิทธิภาพเพื่อป้องกันไม่ให้เกิดเหตุรำคาญ

ให้แนบหนังสือแสดงความยินยอมของเจ้าของสถานที่ พร้อมหลักฐานอื่นที่กฎหมายกำหนด

ต้องมีสิทธิครอบครองหรือได้รับความยินยอมจากเจ้าของสถานที่ โดยให้แนบหนังสือแสดงความยินยอมของเจ้าของสถานที่พร้อมหลักฐานอื่นที่กฎหมายกำหนด

ผู้อนุญาตมีอำนาจพิจารณาไม่ต่ออายุใบอนุญาตได้

ต้องมีสถานที่ขนาดพื้นที่ที่เหมาะสมต่อปริมาณการส่งออก จำหน่าย หรือแปรรูปเพื่อการค้าแล้วแต่กรณี และมีอุปกรณ์ในการเก็บรักษาของช่อดอกคงคุณภาพ รวมถึงแยกเก็บเป็นสัดส่วนไม่ปะปนกับสิ่งอื่น และไม่สัมผัสกับพื้นโดยตรง  

1) พ.ร.บ. โรงงาน พ.ศ. 2535 2)พ.ร.บ. ยา พ.ศ. 2510 3) พ.ร.บ. ผลิตภัณฑ์สมุนไพร พ.ศ. 2562 หรือ 4)ประมวลกฎหมายยาเสพติด พ.ศ. 2564

ผู้ประกอบการ (ผู้ซื้อ) ต้องมีใบอนุญาตตามประเภทของการประกอบการ (ขออนุญาตประเภทจำหน่ายหรือแปรรูป, วิจัยและส่งออก) และต้องซื้อกับผู้ขายที่มีใบอนุญาตจำหน่ายฯ ด้วย

-ต้องขออนุญาตสถานประกอบการผลิตตามที่ อย.กำหนด

-ในกรณีสารสกัดกัญชาที่ระบุปริมาณ THC น้อยกว่าหรือเท่ากับ 0.2% โดยน้ำหนัก เพื่อผลิตผลิตภัณฑ์สมุนไพร อาหารและเครื่องสำอาง สามารถทำได้ แต่ต้องดำเนินการขออนุญาตผลิตและขึ้นทะเบียนกับ อย.

-ในกรณีสารสกัดกัญชามีปริมาณ THC มากกว่า 0.2% โดยน้ำหนัก (คือมีปริมาณเกินกว่า 2 กรัม ต่อ 1,000 กรัม) ต้องขออนุญาตครอบครองยาเสพติดให้โทษในประเภท 5 และขึ้นทะเบียนกับ อย.

-กลุ่มอาหาร “ไม่สามารถทำได้ทุกกรณี” เนื่องจากกฎหมายปัจจุบันยังห้ามใช้ช่อดอกกัญชาเป็นส่วนประกอบในอาหาร

-กลุ่มยาสมุนไพร “ทำได้” แต่ต้องดำเนินการขออนุญาตผลิตและขึ้นทะเบียนตำรับยากับ อย. และต้องขอใบอนุญาตจำหน่ายหรือแปรรูปสมุนไพรควบคุม (กัญชา) จากกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือกด้วย

ต้องแยกเก็บเป็นสัดส่วนไม่ปะปนกับสิ่งอื่น และที่สำคัญคือ ไม่สัมผัสกับพื้นโดยตรง

1) สถานพยาบาล 2) ร้านขายยาแผนปัจจุบัน 3) ร้านขายผลิตภัณฑ์สมุนไพร 4) สถานที่ปฏิบัติงานของหมอพื้นบ้าน 5) สถานที่เพาะปลูกเพื่อจำหน่าย ให้แก่ผู้รับใบอนุญาตตามมาตรา 46 ได้แก่ โรงงานผลิตยา/สมุนไพร , ผู้นำเข้าสมุนไพร , ร้านขายยา/สมุนไพร 6) โรงงานผลิตยา 7) โรงงานผลิตผลิตภัณฑ์สมุนไพร 8) โรงงานผลิตสารสกัด

ผู้ประกอบการจะต้องจัดให้มีผู้ปฏิบัติงานซึ่งผ่านการอบรมจากกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือกอย่างน้อย 1 คน ที่อบรมหลักสูตรกัญชาทางการแพทย์เบื้องต้น สำหรับผู้ให้คำแนะนำการใช้กัญชาทางการแพทย์ ในสถานประกอบการตลอดเวลาเปิดทำการ โดยสามารถอบรมได้ฟรีพร้อมได้รับใบประกาศนียบัตร ผ่านระบบออนไลน์ DTAM MOOC (https://mooc.dtam.moph.go.th)

และคู่มือการใช้งาน https://drive.google.com/file/d/1K4LUu_gNE0YC3cpIT5cg4rMos7RSxFBf/view

สามารถประกอบกิจการตามเดิมได้จนกว่าใบอนุญาตจะหมดอายุ แต่หากใบอนุญาตสิ้นอายุลง จะต้องยื่นขอใบอนุญาตใหม่ตามหลักเกณฑ์ของกฎกระทรวงฉบับใหม่ (ปี 2569) เท่านั้น

ติดต่อ

             5.1 กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก หากอยู่ในพื้นที่กรุงเทพมหานคร

             5.2 ติดต่อสำนักงานสาธารณสุขจังหวัด หากอยู่ในพื้นที่ต่างจังหวัด

ต้องดำเนินการให้เป็นไปตามกฎกระทรวงใหม่ (ปี 2569)

ผู้ที่ไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขอาจถูกดำเนินการทางปกครองโดยถูกพักใช้หรือเพิกถอนใบอนุญาตได้แล้วแต่กรณี และเป็นข้อพิจารณาของผู้อนุญาตสามารถใช้ดุลพินิจไม่ต่อใบอนุญาตได้เมื่อครบกำหนดใบอนุญาต

การครอบครองสารสกัดจากช่อดอกกัญชา ไม่มีความผิดในการครอบครอง แต่สารสกัดนั้นจะต้องมี THC น้อยกว่า 0.2% โดยน้ำหนัก มิฉะนั้นจะผิดฐานครอบครองยาเสพติดให้โทษ และผู้สกัดจะต้องเป็นผู้ที่ได้รับอนุญาตฯ จากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ซึ่งผู้ที่พกพาในกรณีเป็นผู้ป่วยและอ้างว่าเพื่อการรักษา ควรมีใบรับรองแพทย์ประกอบด้วย

เจ้าหน้าที่สามารถรับจดต่อใบอนุญาตร้านจำหน่ายกัญชาที่ไม่ได้เป็นสถานพยาบาล ร้านขายยา หรือร้านขายผลิตภัณฑ์สมุนไพรได้จนกว่าใบอนุญาตเดิมจะสิ้นอายุตามที่ระบุไว้ในแต่ละร้าน (สูงสุด 3 ปี) (ร้านจำหน่ายกัญชาจะหมดไปไม่เกินปี พ.ศ.2572) อย่างไรก็ตาม เพื่อความปลอดภัยและสุขอนามัยที่ดี เจ้าหน้าที่ควรขอความร่วมมือให้ผู้ประกอบการทยอยปรับปรุงระบบควบคุมคุณภาพ เช่น ระบบกำจัดกลิ่นและควัน เพื่อลดผลกระทบต่อชุมชน

ในมิติของประมวลกฎหมายยาเสพติดที่เกี่ยวข้องกับสารสกัดจากพืชกัญชาหรือกัญชงนั้น พนักงานเจ้าหน้าที่มีหน้าที่ตรวจสอบสารสกัด หรือช่อดอกกัญชาที่ถูกนำเข้าหรือส่งออก ณ ด่านตรวจสอบยาเสพติดให้โทษ นอกจากนี้ พนักงานเจ้าหน้าที่ยังมีอำนาจในการเข้าตรวจสอบสถานประกอบการ โดยผู้รับอนุญาตจะต้องพร้อมแสดงบัญชีเกี่ยวกับการผลิต นำเข้า ส่งออก จำหน่าย หรือครอบครองสารสกัดหรือช่อดอกกัญชา รวมถึงผลการตรวจวิเคราะห์ปริมาณสาร THC ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ตรวจสอบได้ทุกเวลาในขณะเปิดดำเนินการ ทั้งนี้เพื่อป้องกันมิให้เกิดการสูญหายหรือการนำกัญชาไปใช้โดยมิชอบด้วยกฎหมาย

          ตามประกาศกระทรวงใหม่ (ปี 2569) มีพนักงานเจ้าหน้าที่ดังนี้

          –กระทรวงสาธารณสุข: ครอบคลุมตั้งแต่ระดับบริหารไปจนถึงผู้ปฏิบัติงานในพื้นที่ ได้แก่ นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัด รองนายแพทย์สาธารณสุขจังหวัด สาธารณสุขอำเภอ ผู้อำนวยการโรงพยาบาลศูนย์ โรงพยาบาลทั่วไป โรงพยาบาลชุมชน โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล รวมถึงหัวหน้ากลุ่มงานด้านการแพทย์แผนไทยและเภสัชกรรม ตลอดจนบุคลากรทางการแพทย์อื่น ๆ เช่น แพทย์แผนไทย เภสัชกร พยาบาลวิชาชีพ และนิติกรที่ปฏิบัติงานในสังกัด

         –กระทรวงมหาดไทย (ราชการส่วนภูมิภาค): ครอบคลุมฝ่ายปกครองในทุกระดับ ได้แก่ ผู้ว่าราชการจังหวัด รองผู้ว่าราชการจังหวัด ปลัดจังหวัด นายอำเภอ ปลัดอำเภอ และเจ้าพนักงานปกครองที่ได้รับมอบหมาย

        –กรุงเทพมหานคร: สำหรับพื้นที่เมืองหลวง ผู้รับผิดชอบประกอบด้วย ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร รองผู้ว่าฯ ปลัดและรองปลัดกรุงเทพมหานคร ผู้อำนวยการเขต ผู้ช่วยผู้อำนวยการเขต ผู้อำนวยการสำนักการแพทย์ ผู้อำนวยการสำนักอนามัย รวมถึงข้าราชการที่ได้รับมอบหมาย

        –เมืองพัทยา: กำกับดูแลโดย นายกเมืองพัทยา รองนายกฯ ปลัดเมืองและรองปลัดเมืองพัทยา ผู้อำนวยการสำนักสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม และเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง

        –สำนักงานตำรวจแห่งชาติ: เจ้าหน้าที่ตำรวจในสังกัดยังมีหน้าที่เป็นพนักงานเจ้าหน้าที่ในการร่วมบังคับใช้กฎหมายและปราบปรามการกระทำความผิดด้วยเช่นกัน

        –เจ้าหน้าที่กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก

• เอกสารทางกฎหมาย : ใบอนุญาตจำหน่ายและแปรรูปสมุนไพรควบคุม, บัตรประชาชนผู้ได้รับอนุญาต
• สินค้าและที่มา : ตรวจสอบว่ากัญชาต้องมาจากแหล่งที่ได้รับอนุญาต มีการบันทึกการรับ-จ่ายกัญชาเป็นปัจจุบัน (ภ.ท.27, ภ.ท.28)
• มาตรการจำหน่าย : ห้ามจำหน่ายให้ผู้ที่อายุต่ำกว่า 20 ปี, สตรีมีครรภ์หรือสตรีให้นมบุตร หรือตามแต่ดุลยพินิจของแพทย์
• การจัดการภายในร้าน : ต้องห้ามสูบกัญชาในสถานประกอบการ ต้องไม่มีกลิ่นหรือควันรบกวนผู้อื่น (เหตุรำคาญ) กรณีเป็นสถานพยาบาลต้องมีการจัดห้องสำหรับการสูบเป็นสัดส่วนแยกและต้องเป็นไปเพื่อทางการแพทย์
• สิทธิครอบครองพื้นที่ : ต้องมีกรรมสิทธิ์ในสถานที่อย่างชัดเจน (หากไม่ใช่เจ้าของพื้นที่ต้องมีหนังสือยินยอมจากเจ้าของกรรมสิทธิ์)
• ระบบควบคุมอากาศ : ต้องติดตั้งระบบกำจัดกลิ่นและควันที่ดีประสิทธิภาพสูง เพื่อไม่ให้เกิดผลกระทบต่อภายนอก
• พื้นที่จัดเก็บ : มีขนาดเหมาะสมและเป็นสัดส่วน แยกเก็บชัดเจน ไม่ปะปนกัน
• การรักษาคุณภาพ : ต้องมีอุปกรณ์หรือระบบรักษาคุณภาพช่อดอกกัญชา
• ใบผ่านการอบรม : ผู้ปฏิบัติงานประจำสถานที่ให้บริการกัญชาทางการแพทย์ที่ผ่านการอบรมจากกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก 

เรามีการตรวจสอบใบสั่งยาจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต มีการบันทึกประวัติคนไข้และโรคที่เข้าเกณฑ์ตามประกาศกระทรวงฯ และมีการจำกัดปริมาณการจ่ายยาต่อครั้งตามความจำเป็นในการรักษา